Predavanje „Poljska, Jugoslavija i Crna Gora – Odnosi u vrijeme hladnog rata” poljskog istoričara i slaviste Mateuša Sokulskog (Mateusz Sokulski) biće održano u četvrtak, 19. marta u prostorijama Matice crnogorske u Podgorici (Beogradska 24c).
Tokom predavanja biće riječi o principima jugoslovenske politike prema Poljskoj u okviru odnosa sa Istočnim blokom. Autor će, između ostalog, govoriti u kojoj je mjeri politika Beograda prema Varšavi bila uslovljena sovjetskim faktorom, koliko je Leonid Brežnjev uticao na odnos zemalja Srednje Evrope prema Jugoslaviji te kako su Kremlj i njegovi sateliti vidjeli budućnost Jugoslavije bez Tita. Sokulski će pokušati da približi i koliko su odnosi dviju zemalja bili uslovljeni društveno-političkim krizama u Poljskoj, kao i Jugoslaviji a govoriće i o poljskim ekonomskim ulaganjima u Jugoslaviji, sa fokusom na Crnu Goru (Kombinat alumijuma u Podgorici i Luka Bar). Pitanje Crne Gore imaće i svoje mjesto zbog značaja kulturne razmjene, kao i ličnosti poput Veljka Bulajića ili popularnosti Petra Petrovića Njegoša u Poljskoj. Isto tako autor će predstaviti poljske fascinacije Milovanom Đilasom čije su knjige bile štampane u samizdatu, a sam Đilas je sarađivao i publikovao članke u „Kulturi“ – najznačajnijem časopisu poljske političke emigracije.
Mateuš Sokulski je docent na Šleskom Univerzitetu u Katovicama na Institutu za istoriju od 2017. godine. Bavi se istorijom Srednje Evrope (prvenstveno istorijom Jugoslavije), istorijom diplomatije, demokratskom opozicijom prema komunističkim režimima u Srednjoj i Istočnoj Evropi. Autor je knjige „Poljska u jugoslovenskoj politici 1968–1981 (Polska w polityce Jugosławii w latach 1968-1981)“ publikovanoj 2024. godine. Autor je preko 20 naučnih članaka. Bio je stipendista Univerziteta u Stenfordu u SAD-u 2022. godine, a godinu dana kasnije stipendista Višegradskog fonda u Budimpešti u Arhivu Radija Slobodna Evropa. Vodio je istraživanja u Beogradu, Zagrebu, Pragu, učestvovao je na brojnim naučnim skupovima u zemlji i inostranstvu. Dobitnik je druge Nagrade na konkursu Poljske Akademije Nauka i Instituta Nacionalnog Pamćenja 2018. godine za doktorski rad „Jugoslovensko-poljski odnosi 1970-1980“ koji je odbranio u junu 2017. godine na Univerzitetu u Vroclavu.
